SCADA nədir?

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) — geniş coğrafi ərazilərdə yerləşən sənaye proseslərinin mərkəzləşdirilmiş şəkildə izlənilməsi, idarə edilməsi və məlumatlarının toplanması üçün nəzərdə tutulmuş kompleks sistemdir.

SCADA sistemlərinin əsas dəyəri budur: yüzlərlə sahə cihazını — sensorları, motorları, klapanları, sayğacları — vahid idarəetmə mühitinə birləşdirmək. Operator bir ekrandan bütün sistemin vəziyyətini görür, alarmları idarə edir, parametrləri dəyişir.

SCADA sisteminin quruluşu

SCADA arxitekturası bir neçə əsas qatdan ibarətdir:

  • Sahə qatı — sensorlar, RTU-lar (uzaq terminal qurğuları) və PLC-lər prosesdən birbaşa məlumat toplayır.
  • Kommunikasiya qatı — toplanan məlumatlar sənaye protokolları (Modbus, DNP3, IEC 60870-5, OPC UA) vasitəsilə mərkəzi serverə ötürülür.
  • Server qatı — SCADA serveri məlumatları emal edir, saxlayır, alarm şərtlərini yoxlayır.
  • Təqdimat qatı — operator HMI ekranları vasitəsilə sistemlə qarşılıqlı əlaqə qurur.

Tətbiq sahələri

SCADA xüsusilə coğrafi cəhətdən yayılmış, kritik infrastruktur obyektlərinin idarəsində tətbiq olunur:

  • Neft-qaz — boru kəmərləri, kompressor stansiyaları, yığım məntəqələri
  • Elektrik enerjisi — generasiya, ötürmə xətləri, paylama şəbəkəsi
  • Su idarəçiliyi — su çıxarma, emal, paylama, tullantı su
  • Dağ-mədən — mədən nəzarəti, havalandırma, texnoloji nəqliyyat
  • İstehsal — çoxsaylı texnoloji xəttlərin vahid nəzarəti

Müasir SCADA imkanları

Müasir SCADA platformaları yalnız nəzarət vasitəsi deyil, analitik platformaya çevrilib:

  • Real vaxt alarmları — prioritetlər əsasında kateqoriyalaşdırılmış bildirişlər
  • Trend analizi — proses parametrlərinin uzunmüddətli dəyişiminin izlənməsi
  • Historian (arxiv) — bütün dəyər və hadisələrin müfəssəl qeydiyyatı
  • Hesabat generasiyası — istehsal, enerji, performans hesabatlarının avtomatik formalaşdırılması
  • Veb giriş — avtorizasiya olunmuş istifadəçilər üçün uzaqdan nəzarət imkanı
  • Proqnozlaşdırıcı analitika — proses tendensiyaları əsasında potensial problemlərin vaxtında aşkarlanması

Hansı platformalar?

Biz müştərinin infrastrukturuna, texniki tələbatına və büdcəsinə uyğun olaraq aparıcı SCADA platformaları ilə işləyirik: Siemens WinCC, AVEVA System Platform (Wonderware), Inductive Automation Ignition, Rockwell FactoryTalk View. Platformanın seçimi layihənin miqyasına, mövcud PLC infrastrukturuna və uzunmüddətli inkişaf planlarına əsasən müəyyən edilir.

Biz Azərbaycanda müxtəlif sektorda SCADA layihələri icra etmişik. Tələbat analizindən başlayaraq sistem dizaynı, proqramlaşdırma, quraşdırma, komisyon sınaq və operator tədriminə qədər bütün mərhələləri əhatə edirik. Layihənizin detallarını müzakirə etmək üçün bizimlə əlaqə saxlayın.